سيد محمد جزائري

50

نابغه فقه وحديث ، سيد نعمت الله جزائري

بايد لؤلؤة با تاء نوشته شود . و محتمل است كه انوار جمع نور ، با ضم ، كه روشنى است ، باشد . به دليل آنكه : عنوان حال صوفيه و نواصب را ، به جاى نور ، ظُلَمِ حالكة قرار داده ولى اين معنى با جزء دوم كه نعمانيه است تناسب چندانى ندارد . 3 - أنيس الوحيد : در شرح توحيد صدوق ، و آن غير از نور البراهين است كه آن هم شرح توحيد است ، چنان كه ذيلا نگارش يابد . نخست توحيد را شرح كرد و به اين نام ناميد به طورى كه در مقدمه آن تصريح كرده . و همچنين در زهر الربيع ( 1 ) فرموده . يك نسخه آن در كتابخانه مركزى دانشگاه موجود است . آغاز « الحمد للّه الذي جعل توحيده مفتاحاً لأبواب الجنان . . . لما وفّق اللّه . . . إتمام كتابنا غاية المرام . . . » . نسخه‌اى ديگر در كتابخانه مجلس شوراى اسلامى تهران است كه مؤلف فهرست ، نام آن را مردد بين انس الوحيد يا انيس الوحيد دانسته است ( 2 ) . نگارنده گويد : نام صحيح همان است كه مؤلف به آن تصريح كرده و اما انس الوحيد را كه علامه تهرانى يا ديگران نوشته‌اند ( 3 ) اشتباه ، و مدرك آنان ، گفته صاحب رياض العلماء است كه در ترجمه جدِّ اعلى نوشته « و كتاب شرح توحيد صدوق ( قدس سره ) كه آن را انس الوحيد ناميده مشتمل بر فوائد جليله است ، و تأليف آن متأخر از بيشتر مؤلفات او است . و سبقت گرفته بر او در اين اسم ، [ انس الوحيد ]

--> ( 1 ) زهر الربيع 2 : 208 ، ولى در چاپ ( الفريد ) شده . ( 2 ) فهرست كتابخانه مجلس 10 / 1 / 495 . ( 3 ) الذريعة 2 : 369 .